ՀՀ Ազգային Ժողովի Ութերորդ գումարման տասնմեկերորդ նստաշրջանի 2026 թվականի մարտի 26-ին գումարված հերթական նիստի ընթացքում Տեղեկատվական համակարգերի կարգավորման հանձնաժողովի նախագահ ընտրվեց Ներսես Երիցյանը։ Տեղեկատվական համակարգերի կարգավորման հանձնաժողովն ինքնավար կարգավորող մարմին է, որն ապահովում է տեղեկատվական համակարգերի անվտանգության միջոցառումների մշակման աշխատանքները և համակարգում տեղեկատվական համակարգերի անվտանգության միջոցառումների իրականացումը, մշակում է տեղեկատվական համակարգերի թվային ճարտարապետությունը: Հանձնաժողովի հիմնական խնդիրը Հայաստանի Հանրապետության միասնական, կիբեռանվտանգ թվային միջավայրի ձևավորման և զարգացման համար կարգավորող իրավական դաշտի ապահովումն է, որը հնարավորություն կտա պետական տեղեկատվական համակարգի միջոցով քաղաքացիներին մատուցել թվային հարմարավետ ծառայություններ։ Ելույթ ունենալով՝ Ներսես Երիցյանը շնորհակալություն է հայտնել Կառավարությանը վստահության և իր թեկնածությունն այդ կարևոր պաշտոնում առաջադրելու համար, ներկայացրել այդ պաշտոնում ընտրվելու պարագայում իր գործունեության տեսլականն ու պատկերացումները, խոսել թվային վերափոխման, մրցունակ թվային հասարակություն եւ տնտեսություն ձևավորելու գործընթացից, անդրադարձել կիբեռանվտանգության ապահովման հարցին, ոլորտում առկա մարտահրավերներին և այլ հարցերի: «Ձեր վստահությանն արժանանալուց հետո պատրաստ եմ իմ հանրային և կորպորատիվ կառավարման գիտելիքները, փորձը և լավագույն միջազգային փորձառությունը ներդնել, որպեսզի հանձնաժողովի անդամների հետ համատեղ ձևավորենք օրինակելի և մրցունակ  հանրային կառույց»,- ընդգծել է նա: Ներսես Երիցյանի կենսագրականը 

Ազգային ժողովի լիագումար նիստում ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանը ներկայացրել է «Տեղեկատվական համակարգերի կարգավորման հանձնաժողովի» նախագահի թեկնածուին։ Օրենսդրությամբ սահմանված քվոտայի համաձայն՝ ՀՀ կառավարության կողմից այդ պաշտոնում առաջադրվել է Ներսես Երիցյանի թեկնածությունը՝ 5 տարի ժամկետով։ Մանրամասները` https://hightech.gov.am/.../tegekatv.../ayl/norutyunner/isrc

ԹՈՒՄՈ Լաբսում կայացավ կիբեռանվտանգության կարողությունների զարգացման ծրագրի առաջին փուլի եզրափակիչ միջոցառումը, որի նպատակ էր ամփոփել 2024-2026 թթ․-ներին իրականացված աշխատանքները։   Բացման ելույթներով հանդես եկան՝ ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սիմոնյանը, Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության տնօրեն Ներսես Երիցյանը, ԹՈՒՄՈ Լաբսի ղեկավար Բելլա Վասիլյանը։ Ելույթներով հանդես եկան՝ ԹՈՒՄՈ-ի զարգացման գլխավոր պատասխանատու Պեգոր Փափազյանը, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դեսպանատան ղեկավարի տեղակալ Լարս Հենիգը, «Կիբեռանվտանգության ամրապնդման գործընկերություն» ծրագրի ղեկավար Ռաֆայել Պֆաուչը։   Իր ելույթում ՀՏՀԳ տնօրեն Ներսես Երիցյանն ընդգծեց, որ կիբեռանվտանգությունը վերածվել է ազգային անվտանգության և տնտեսական կայունության հենասյան։ Նրա խոսքով՝ երկրի թվայնացման գործընթացին զուգահեռ հարկ է ապահովել նաև թվային միջավայրի պաշտպանությունը՝ ձևավորելով վստահելի, համագործակցային էկոհամակարգ։  Նա կարևորեց երիտասարդների ներգրավվածությունը՝ նշելով, որ կիբեռանվտանգության մշակույթի ձևավորումը վաղ տարիքից հանդիսանում է ազգային առաջնահերթություն։ Տնօրենի խոսքով՝ այս մոտեցումը  նպաստում է ինչպես թվային գրագիտության բարձրացմանը, այնպես էլ միջազգային մակարդակի մասնագիտական ներուժի ձևավորմանը։ Այս գործընթացում առանցքային է պետական, մասնավոր և կրթական ոլորտների համագործակցությունը, իսկ ծրագիրը կարևոր հարթակ է այդ համագործակցության ձևավորման համար։   Նա նաև նշեց, որ կրթական ծրագրերի համապատասխանեցումը շուկայի պահանջներին ապահովում է ապագա մասնագետների մրցունակությունը միջազգային մակարդակում։ Միջոցառման շրջանակում ԹՈՒՄՈ Լաբս-ում կազմակերպվեց շրջայց, ներկայացվեցին կիբեռանվտանգության ինքնուսուցման ծրագիրը, կիբեռսպրինտների արդյունքներն ու նախագծահեն ուսուցման մոդելը։   Սույն նախաձեռնությունն իրականացվում է Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության հետ համագործակցությամբ՝ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության և ՀՏՀԳ-ի համաֆինանսավորմամբ, ինչպես նաև Գերմանական միջազգային համագործակցության ընկերության (GIZ) աջակցությամբ՝ «Համագործակցություն հանուն կիբեռանվտանգության ամրապնդման» ծրագրի շրջանակում։ Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալությունն առաջնորդում է Հայաստանի թվային փոխակերպումը՝ վստահության վրա հիմնված թվային հասարակություն և տնտեսություն ձևավորելու միջոցով։ 

Վերջին օրերին նկատվում է հեռախոսային խարդախությունների ակտիվացում։ Խաբեբաները զանգահարում են տեղական կամ արտասահմանյան հեռախոսահամարներից կամ ուղարկում են WhatsApp, Telegram և Viber հավելվածներով հաղորդագրություններ: Ներկայանալով որպես բանկի, տելեկոմ օպերատորի, առաքման ծառայության կամ պետական մարմնի աշխատակից, նրանք նպատակ ունեն հասանելիություն ստանալ Ձեր անձնական տվյալներին և հեռախոսի հավելվածներին, որպեսզի Ձեր կամքից անկախ կորզեն ֆինանսական միջոցներ: Օրինակ, նրանք ուղղորդում են՝ ❗փոխանցել կամ թելադրել SMS-ով ստացված ծառայության ակտիվացման կոդը, ❗սեղմել SMS-ով ստացված հղումը և լրացնել բանկային քարտի կամ անձնական տվյալները, ❗տեղադրել հեռախոսում հատուկ ծրագիր, օրինակ՝ 5G ծառայություն ակտիվացնելու համար կամ այլ ծառայությունից անվճար օգտվելու նկատակով: Եթե հետևեք այդ հրահանգներին, խաբեբաները կարող են՝ ▪️հափշտակել Ձեր ֆինանսական միջոցները, ▪️մուտք գործել Ձեր բանկային հավելվածներ և կատարել ցանկացած գործողություններ, ▪️հաղորդագրություններ ուղարկել Ձեր մտերիմներին, ▪️հափշտակել Ձեր հաղորդագրությունները, ▪️Ձեր փոխարեն կառավարել Ձեր հեռախոսը։ ⛔Այս ամենը կարող է տեղի ունենալ ակնթարթային։ Ի՞նչ անել․ 🔷մի՛ պատասխանեք անծանոթ համարներից եկող զանգերին, հատկապես եթե զանգը արտերկրից է,🔷մի՛ սեղմեք անծանոթ SMS հաղորդագրությունների հղումների վրա, 🔷անմիջապես անջատե՛ք զանգը եթե Ձեզ խնդրում են տվյալներ տրամադրել, հղում բացել կամ որևէ գործողություն կատարել, 🔷մի՛ փոխանցեք Ձեր անձնական տվյալները, գաղտնաբառերը կամ բանկային կոդերը հեռախոսի միջոցով: 🛡️Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալություն🛡️Հայաստանի համակարգչային միջադեպերի արձագանքման թիմ (AM-CERT)

Forbes հեղինակավոր ամսագրում մարտի 5-ին հրապարակվել է ՀՀ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանի հոդվածը` «Կիբեռանվտանգությունը որպես թվային վստահության խթան` զարգացող տեխնոլոգիական հանգույցներում» խորագրով: Հոդվածում նախարարն անդրադարձել է Հայաստանի ջանքերին՝ ուղղված կիբեռանվտանգության ազգային համապարփակ ճարտարապետության ձևավորմանը՝ համադրելով օրենսդրությունը, ինստիտուցիոնալ համակարգը և թվային ենթակառուցվածքները, որոնք նպատակ ունեն ամրապնդելու թվային վստահությունը և խթանելու նորարարության զարգացումը։ Հոդվածն ամբողջությամբ՝  https://shorturl.at/ohttO

Թվային վերափոխումը պարզ և դյուրին ճանապարհ չէ․ Նարեկը պատմում է սեփական փորձառության, հաղթահարած մարտահրավերների ու ապագայի մասնագիտություն ընտրելու մասին։ Մանկուց երազել էր ոստիկան դառնալ ու մարդկանց օգնել, բայց կյանքի որոշ հանգամանքներ թույլ չէին տվել այդ ճանապարհով գնալ։ Մի բան միայն հստակ գիտեր՝ ուզում էր իր աշխատանքով իրական արժեք ստեղծել երկրի համար։ Ոգեշնչված այս նպատակով՝ 3 կուրսում՝ համալսարանական ուսմանը զուգընթաց, դիմեց «Երիտասարդ մասնագետների ներգրավման» ծրագրին և սկսեց իր ուղին ՀՏՀԳ-ում։ Երբ միացավ Գործակալության թիմին, մեքենայի առուվաճառքի թվայնացման գործընթացն արդեն մեկնարկել էր։ Կյանքի իրադարձությունների թվայնացումը համապարփակ ծրագիր է ու պահանջում է կարողությունների լայն շրջանակ: Միանալով «Օգտատիրոջ փորձառության և ծառայությունների մատուցման» թիմին,  սկսեց ուսումնասիրել բոլոր հնարավոր ուղղությունները, որոնցով կկարողանար իր ներդրումն ունենալ: Առաջին իսկ նախագիծն իրեն ստիպեց սովորել այնպիսի արագությամբ ու ինտենսիվությամբ, որին հազիվ էր պատրաստ՝ ծրագրավորումից մինչև նախագծի ու շահագրգիռ կողմերի կառավարում։  Նարեկը խոստովանում է, որ առաջին ամիսներին հայտնվել էր մարտահրավերների կիզակետում։ Պետք էր սովորել շատ արագ՝ frontend ծրագրավորումից մինչև թիմային աշխատանք և նախագծի կառավարում։ Այսօր Նարեկը full-stack ծրագրավորող է, մասնակցում է վեբ ծառայությունների ամբողջական ստեղծմանը՝ գաղափարից մինչև գործարկում։ Բայց կարևորագույն փոփոխությունը միայն մասնագիտական բնույթի չէր։ Այս ամբողջ գործընթացը միայն ծրագրավորման մասին չէր։ Սկզբում ըմբոստանում էր, երբ տեխնիկականից զատ այլ գործընթացներում էր ներգրավվում, բայց շատ արագ հասկացավ, որ իրական փոփոխության հասնելու համար պետք է սովորել տարբեր ուղղություններով, զարգացնել «փափուկ» հմտությունները։ «Պետք է կատարելագործվեի բոլոր ուղղություններով։ Տեխնիկական գիտելիքները չէին բավականացնում։ Հարկավոր էր արդյունավետ հաղորդակցվել, սերտորեն համագործակցել, վերահսկել գործընթացները․․․»,-նշում է նա։ Եթե սկզբում նա իրեն տեսնում էր պարզապես որպես ծրագրավորող, ապա ծրագրի ընթացքում հասկացավ, որ ուզում է զբաղվել նաև կառավարմամբ․ «Հարկավոր էր վերահսկել գործընթացները, տիրապետել իրավիճակին, հակառակ դեպքում չէիր հաջողի»,- նշում է Նարեկը։ Նա սկսեց հետաքրքրվել ճարտարագիտական կառավարման ոլորտով՝ հասկանալով, որ իրական ազդեցություն ունենալու համար պետք է ունենալ լայն մտահորիզոն ու տարբեր հմտություններ։ Պետք է առօրյա առաջադրանքներից բացի տեսնել գործընթացների ամբողջական պատկերը:Վերջերս Նարեկը պարգևատրվեց ՀՀ ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանի կողմից՝ համագործակցության, թվայնացման բարեփոխումների իրականացմանը և հանրային ծառայությունների մատչելիության բարձրացմանն ուղղված իր ջանքերի համար։ «Երիտասարդ մասնագետների ներգրավման» ծրագիրը պարզապես ուսուցում չէ։ Այն հնարավորություն է աշխատել իրական նախագծերի վրա, տեսնել քո աշխատանքի ազդեցությունը և ձևավորել քո մասնագիտական ուղի` գործնական փորձառությամբ։ Եթե ուսանող ես և դեռ չգիտես՝ կոնկրետ ինչ մասնագետ ես ուզում դառնալ, Նարեկի պատմությունը հուշում է․ ՀՏՀԳ-ում դու կարող ես փորձել, սխալվել, սովորել, նորից սխալվել և, ի վերջո, գտնել քո ճանապարհը։

Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարությունը և «Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալություն» հիմնադրամը  (այսուհետ՝ Գործակալություն), նպատակ ունենալով խթանել Հայաստանի Հանրապետության թվային վերափոխումը՝ թվային լուծումների ներդրմամբ և լայնատարած օգտագործման ապահովմամբ, պետական ծառայությունների հասանելիությունն ու որակը բարձրացնելու նպատակով իրականացնում են  նախամրցութային շուկայի ուսումնասիրություն (market sounding)՝ արհեստական բանականության հիմքով աշխատող զանգերի և չաթերի կենտրոնի հնարավոր լուծումների, տեխնիկական մոտեցումների և շուկայի ընդհանուր կարողությունների գնահատման նպատակով։ Նշված փուլում որևէ գնման ընթացակարգ մեկնարկած չէ։ Կից ներկայացնում ենք նշված լուծումների համար մշակված տեխնիկական առաջադրանքի նախագիծը՝ քննարկման և մասնագիտական կարծիքների հավաքագրման նպատակով։ Այս նպատակով, հրավիրում ենք ներկայացնելու Ձեր առաջարկներն ու դիտարկումները՝ մասնավորապես հետևյալ ուղղություններով․ հնարավոր տեխնիկական լուծումներ և մոտեցումներ, նմանատիպ համակարգերի ներդրման փորձ (եթե առկա է), տեխնիկական իրագործելիության հետ կապված նկատառումներ, հնարավոր ռիսկեր, սահմանափակումներ և զարգացման հնարավորություններ, որոնք կսահմանափակեն Ձեր մասնակցությունը մրցույթին, այլ առաջարկներ։ Խնդրում ենք նկատի ունենալ, որ սույն նամակը չի հանդիսանում մրցույթի հայտարարություն, առաջարկ ներկայացնելու հրավեր կամ որևէ իրավական կամ ֆինանսական պարտավորություն ստեղծող փաստաթուղթ։ Տրամադրվող տեղեկատվությունը կօգտագործվի բացառապես ներքին վերլուծության, պահանջների հստակեցման և ծրագրի նախապատրաստման նպատակներով և չի կարող ազդել ապագայում հնարավոր մրցութային գործընթացներին մասնակցելու իրավունքների վրա։ Քննարկումը կկայանա հունվարի 30-ին, ժամը 17:00-ից մինչև 19:00-ը (GMT+4)։ Այն կանցկացվի խառը ձևաչափով․ մասնակիցները կարող են մասնակցել ինչպես առկա Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության գլխամասում (Երևան 0010, Վազգեն Սարգսյան 3/3), այնպես էլ առցանց ձևաչափով։ Քննարկմանը գրանցվելու և առցանց մուտքի հղումը ստանալու համար խնդրում ենք անցնել հետևյալ հղումով։ Խնդրում ենք նկատի ունենալ, որ ծառայություն մատուցող կազմակերպության յուրաքանչյուր ներկայացուցիչ պարտավոր է գրանցվել առանձին՝ քննարկմանը մասնակցելու համար: Եվ անձամբ, և առցանց մասնակցության դեպքում անհրաժեշտ է ներկայացնել անձը հաստատող փաստաթուղթ։ Հարցերի դեպքում կարող եք զանգահարել հետևյալ հեռախոսահամարով՝ 044 490626: Կանխավ շնորհակալություն ենք հայտնում Ձեր ժամանակի և համագործակցության համար։

Ամիսներ տևած ինտենսիվ ուսուցման, վարժանքների և դժվարին մրցակցության արդյունքում կայացավ Ուսանողական ազգային կիբեռվարժանքը․ պաշտոնապես ձևավորվեց Հայաստանի առաջին ուսանողական ազգային կիբեռթիմը։ Միացե՛ք մեզ՝ շնորհավորելու երեք լավագույն թիմերին, ովքեր իրենց ձեռք բերած գիտելիքներով, ջանասեր աշխատանքով և նվիրվածությամբ վաստակեցին այս բացառիկ հնարավորությունը՝ ներկայացնելու Հայաստանը միջազգային ուսանողական կիբեռմրցաշարերում։ 1-ին հորիզոնական — Team DedSec Հովհաննես Ավագյան (Թիմի ղեկավար) – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Մաքսիմ Պետրոսյան – Հայաստանի ամերիկյան համալսարան Ադելինա Զախարյան – Երևանի պետական համալսարան Արտյոմ Յակովլև – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Ժոզեֆ Հարությունյան – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան 2-րդ հորիզոնական — Team ByteForce Սերժ Սարգսյան (Թիմի ղեկավար) – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Սանդրո Հակոբյան – Երևանի պետական համալսարան Էրիկ Գրիգորյան – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Հասմիկ Քիլիմջյան – Հայաստանի ամերիկյան համալսարան Դավիթ Օհանյան – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան 3-րդ հորիզոնական — Team DefTheme Միլենա Եսայան (Թիմի ղեկավար) – Հայ-ռուսական համալսարան Զորայր Սիրոյան – Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան Ալեն Մանգասարյան – PicsArt Academy Դավիթ Մաթիաշվիլի – PicsArt Academy Ստեփան Խաչատրյան – Մենեջմենթի համալսարան Շնորհավորում ենք բոլոր մասնակիցներին․ սա նոր ճանապարհի խոստումնալից սկիզբն է։

Ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանը նոյեմբերի 15-ին աշխատանքային հանդիպում է ունեցել Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության ներկայացուցիչների հետ։ Արփինե Սարգսյանը կարևորել է նախարարության և գործակալության համատեղ աշխատանքը և ընդհանուր նպատակներին միտված քայլերի արդյունավետությունը՝ ընդգծելով, որ արդյունքում հնարավոր է եղել բալանսավորված ձևով սինքրոնիզացնել բոլոր մոտեցումներն ու գտնել ճիշտ լուծումներ։ Արձանագրելով թվայնացման գործընթացում իրականացվող բարեփոխումների դրական դինամիկան՝ նախարարը նշել է, որ քաղաքացիներից ստացվող արձագանքները վկայում են հաշվառման-քննական ստորաբաժանումներում նորարարական լուծումների արդյունավետության մասին։ Նախարար Սարգսյանը հատկապես կարևորել է բիոմետրիկ համակարգի ներդրման գործընթացը և վստահություն հայտնել, որ նախատեսված ժամկետներում այն կյանքի կկոչվի՝ դառնալով իրականացված կարևորագույն բարեփոխումներից մեկը։ ՆԳ նախարարը շնորհակալություն է հայտնել գործակալության տնօրեն Ներսես Երիցյանին և թիմին՝ նախարարության հետ սերտ համագործակցության համար։ Նախարարի խոսքով՝ թվայնացումը ոչ թե հաստիքների կրճատման, այլ հանրային ծառայությունների մատչելիության, հասանելիության ու մատուցման նոր որակի մասին է։ Քննարկվել են նաև թվայնացման ոլորտին առնչվող մի շարք հարցեր, հասցեագրվել ու սահմանվել են ներդրվող ծրագրային ուղղություններն ու հստակեցվել իրականացման ժամկետները։ Ավարտին ՆԳ նախարար Արփինե Սարգսյանը բարձր գնահատելով համագործակցությունը՝ պարգևատրել է Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության ներկայացուցիչներին։